دستکش عملیاتی یکی از تجهیزات حیاتی حفاظت فردی برای نیروهای آتشنشانی و عملیات امدادی است. دستها در زمان عملیات ممکن است در معرض حرارت، شعله، سطوح داغ، بریدگی، سایش، ضربه، رطوبت و آلودگی قرار بگیرند؛ بنابراین دستکش باید متناسب با نوع خطر انتخاب شود.
دستکش آتشنشانی با دستکش کار عمومی یکسان نیست. ISO 15383 برای دستکشهای حفاظتی آتشنشانان، روشهای آزمون و حداقل الزامات عملکردی مرتبط با خطر حرارت و شعله را تعریف کرده بود؛ این استاندارد اکنون در فهرست ISO وضعیت withdrawn دارد و برای انتخاب محصول باید استاندارد و گواهی جاری سازنده نیز بررسی شود.
دستکش عملیاتی چیست؟
دستکش عملیاتی نوعی دستکش حفاظتی است که برای فعالیتهای آتشنشانی و امدادی طراحی میشود. هدف آن ایجاد تعادل میان حفاظت دست و حفظ توانایی گرفتن ابزار، کنترل تجهیزات و انجام حرکات دقیق است.
خطرات دست در عملیات آتشنشانی
- حرارت و شعله
- تماس با سطوح داغ
- بریدگی و پارگی
- سایش
- ضربه و فشار
- رطوبت
- آلودگیهای محیط عملیات
ویژگیهای مهم دستکش عملیاتی
مقاومت حرارتی
برای عملیات آتشنشانی، مقاومت در برابر حرارت و شعله یکی از ویژگیهای اصلی است. سطح حفاظت باید متناسب با شرایط عملیاتی انتخاب شود.
مقاومت مکانیکی
دستکش باید در برابر سایش، پارگی و سایر آسیبهای مکانیکی متناسب با کاربرد مقاومت داشته باشد.
انعطافپذیری
دستکش بیش از حد خشک یا ضخیم میتواند گرفتن ابزار را دشوار کند. طراحی مناسب باید بین حفاظت و مهارت دستی تعادل ایجاد کند.
مقاومت در برابر آب
در عملیاتهایی که تماس با آب وجود دارد، ساختار مقاوم در برابر نفوذ آب میتواند اهمیت زیادی داشته باشد؛ البته این ویژگی باید بر اساس مشخصات واقعی محصول بررسی شود.
ساختار دستکش آتش نشانی
دستکشهای تخصصی میتوانند از چند لایه مختلف تشکیل شوند. لایه بیرونی برای مقاومت مکانیکی و حرارتی، لایههای داخلی برای عایقکاری و راحتی و اجزای تقویتی برای نقاط پرخطر مورد استفاده قرار میگیرند.
دستکش عملیاتی بلند
دستکشهای ساقبلند میتوانند پوشش بیشتری برای مچ و بخشی از ساعد فراهم کنند و در ترکیب با لباس عملیاتی محافظت بیشتری ایجاد کنند.
راهنمای انتخاب دستکش عملیاتی
انتخاب باید براساس نوع عملیات، میزان حرارت، خطر مکانیکی، مدت استفاده، نیاز به مهارت دستی و سازگاری با سایر تجهیزات حفاظت فردی انجام شود.
سایز دستکش
دستکش نباید بیش از حد آزاد یا تنگ باشد. سایز نامناسب میتواند حرکت انگشتان و کنترل ابزار را کاهش دهد.
تفاوت دستکش عملیاتی و دستکش کار
دستکش کار عمومی معمولاً برای خطرهای مشخصی مانند سایش یا بریدگی طراحی میشود، در حالی که دستکش آتشنشانی برای شرایط عملیاتی تخصصی و ترکیبی از خطرها طراحی میشود.
بازرسی دستکش عملیاتی
پیش از هر استفاده باید دستکش از نظر پارگی، سوختگی، تغییر شکل، جداشدگی لایهها، آسیب دوخت و سایر نشانههای فرسودگی بررسی شود.
تمیزکاری و نگهداری
روش شستوشو باید براساس دستورالعمل سازنده باشد. استفاده از مواد شوینده نامناسب، حرارت بیش از حد یا خشککردن نادرست ممکن است عملکرد مواد حفاظتی را کاهش دهد.
خرید دستکش عملیاتی از ماویکا
ماویکا مجموعهای از تجهیزات آتشنشانی و حفاظت فردی را ارائه میکند. برای انتخاب دستکش عملیاتی باید سطح حفاظت، استاندارد محصول، سایز، جنس، طراحی و نوع عملیات را در کنار قیمت بررسی کرد.
سوالات متداول
دستکش عملیاتی برای چه کاری استفاده میشود؟
برای حفاظت از دست آتشنشانان و نیروهای عملیاتی در برابر حرارت، شعله و برخی خطرات مکانیکی استفاده میشود.
آیا دستکش عملیاتی ضد حرارت است؟
دستکشهای تخصصی آتشنشانی برای سطوح مشخصی از خطر حرارتی طراحی میشوند و میزان حفاظت باید از مشخصات محصول مشخص شود.
آیا دستکش عملیاتی باید ضدآب باشد؟
در عملیات مرطوب، مقاومت در برابر آب میتواند ویژگی مهمی باشد، اما میزان حفاظت باید براساس مشخصات فنی محصول بررسی شود.
چگونه دستکش عملیاتی را نگهداری کنیم؟
پس از استفاده باید مطابق دستورالعمل سازنده تمیز و خشک شود و قبل از هر عملیات از نظر آسیب و فرسودگی بررسی شود.
مهمترین نکته هنگام خرید دستکش عملیاتی چیست؟
تناسب سطح حفاظت با خطر واقعی عملیات، استاندارد و مشخصات محصول، سایز مناسب و امکان انجام حرکات دستی از عوامل اصلی هستند.
